De FCB componenten van een bodem

De FCB componenten van een bodem

Bodemgezondheid is gedefinieerd als “De voortdurende capaciteit van de bodem om te functioneren als een vitaal levend systeem, binnen de grenzen van het ecosysteem en bodemgebruik, om de biologische productiviteit te handhaven, de kwaliteit van lucht- en wateromgevingen te handhaven en de plant-, dier- en menselijke gezondheid te bevorderen.’ (Doran 2000).  

Een bodem is gezond als hij aan de bovenstaande definitie voldoet, maar welke eigenschappen heeft een ‘gezonde’ bodem? Hieronder wordt een lijstje gegeven van de eigenschappen van een gezonde bodem gerelateerd aan gewasproductie en goede eigenschappen voor het milieu:

  • Vasthouden en recyclen van voedingsstoffen
  • Ondersteunen van plantengroei
  • Vastleggen van koolstof
  • Goed infiltrerend vermogen en de opslag en filtratie van water vergemakkelijken
  • Onderdrukking van ongedierte, ziektes en onkruid
  • Detoxificatie van schadelijke chemicaliën
  • Ondersteuning van de productie van voedsel, diervoer, vezels en brandstof

Wanneer de bodem niet optimaal functioneert, zullen duurzame productie, milieukwaliteit en netto-opbrengsten op de lange termijn in gevaar komen. Verslechterde functie kan resulteren in beperkingen van specifieke en interactieve bodemprocessen.

 

Als we spreken van een ‘vitaal levend systeem’, zijn alle fysieke aspecten van dit systeem betrokken bij de kwalitatieve hoedanigheid van dit systeem. Oftewel; alle specifieke bodemeigenschappen hebben (deels) invloed op de bodemgezondheid. Onder de fysieke aspecten van de bodem (of het ‘bodem ecosysteem’ als we het hebben over een levend systeem) verstaan we alle fysische, biologische en chemische (FBC) eigenschappen.


Voor het bepalen van de bodemgezondheid moeten we dan ook gaan kijken naar de hoedanigheid van deze eigenschappen. Omdat het complete scala van deze eigenschappen tientallen parameters omvat, en we graag een handzaam en betaalbaar systeem willen maken voor het bepalen van de bodemgezondheid, beperken we ons tot de meest belangrijke en invloedrijke parameters. In de huidige versie van de SHI zijn dit er 12.